Chọn Tiết Diện Dây Dẫn Cho Khu Nhiều Phòng

Chọn Tiết Diện Dây Dẫn Cho Khu Nhiều Phòng

Đường điện của một khu nhiều phòng chia thành nhiều tầng nhánh. Tiết diện dây dẫn là con số quyết định mỗi tầng nhánh đó gánh được bao nhiêu.

Phần này nằm trong tường nên không ai nhìn thấy sau khi hoàn thiện. Chọn sai thì chỉ phát hiện khi dây nóng lên vào giờ cao điểm, lúc đó muốn đổi phải đục lại.

Bên em đã làm hơn 5.000 box cho hơn 200 chủ đầu tư trong 2 năm, tại Hà Nội, Đà Nẵng và Hồ Chí Minh. Bài này nói về cách chia tuyến, chọn cỡ và kiểm tra khi nghiệm thu.

📌 Tóm tắt nhanh

  • Đường điện chia làm ba tầng: tuyến tổng, tuyến tầng và nhánh vào từng phòng.
  • Mỗi tầng dùng một cỡ dây khác nhau, nhỏ dần về phía cuối.
  • Cỡ dây phải khớp với mức cắt của thiết bị bảo vệ đặt trước nó.
  • Tuyến dài thì phải nâng cỡ lên để bù phần sụt áp dọc đường.
  • Nhánh cấp cho thiết bị sinh nhiệt luôn tính riêng và nâng một bậc.
  • Khi nghiệm thu nên sờ thử dây ở giờ cao điểm và xem bảng điện có nóng không.

1. Đường Điện Trong Khu Nhiều Phòng Chia Thế Nào

1.1 Ba tầng nhánh từ đồng hồ vào tới ổ cắm

Điện đi vào khu theo một đường rồi tỏa dần.

Từ đồng hồ tổng vào bảng điện chính là tuyến tổng. Từ đó chia lên từng tầng, rồi từ tầng mới rẽ vào từng phòng. Càng về cuối thì phần tải mỗi nhánh gánh càng nhỏ.

Mỗi tầng dùng một cỡ dây riêng.

Dùng chung một cỡ cho cả khu là cách làm vừa tốn vừa thiếu.

1.2 Khu dùng chung tách thành nhóm riêng

Phần dùng chung hay bị gộp nhầm vào nhánh phòng.

Đèn hành lang, quạt thông gió, bơm nước và khu bếp chung đều chạy gần như cả ngày. Ghép chúng vào nhánh của một phòng thì phòng đó phải gánh thay cả khu.

Liệt kê khu dùng chung thành một nhóm từ bản vẽ.

Xem thêm aptomat riêng cho từng phòng trong khu cho thuê.

1.3 Vẽ sơ đồ trước khi đi dây

Sơ đồ là thứ giúp tính được cỡ dây.

Trên đó ghi rõ mỗi nhánh đi tới đâu, cấp cho thiết bị gì và dài bao nhiêu mét. Không có sơ đồ thì thợ chỉ ước chừng, và ước chừng thường thiên về phía dây nhỏ.

Giữ lại bản sơ đồ sau khi hoàn thiện.

Lần sửa chữa sau sẽ đỡ phải dò lại từ đầu.

Lối đi chung với bảng công tắc gắn trên tường
Mỗi tầng nhánh dùng một cỡ dây khác nhau

2. Cỡ Dây Cho Từng Tầng Nhánh

2.1 Tuyến tổng gánh toàn bộ khu

Tuyến tổng là đoạn phải tính kỹ nhất.

Nó cõng tất cả các phòng cộng lại, kể cả lúc mọi người cùng về vào buổi tối. Chọn thiếu ở đây thì mọi nhánh phía sau đều bị ảnh hưởng, dù từng nhánh đều đúng.

Đây là chỗ nên chọn rộng tay hơn một chút.

Đổi tuyến tổng sau này là việc tốn kém nhất.

2.2 Nhánh vào từng phòng

Nhánh phòng chỉ gánh thiết bị của một phòng.

Phòng đơn thường có đèn, quạt, ổ sạc và có thể thêm một chiếc nồi nhỏ. Mức này nằm xa khả năng của cỡ dây phổ thông, nên không cần chọn quá lớn.

Phòng khép kín có bếp thì tính lại từ đầu.

Danh sách thiết bị quyết định con số, không phải diện tích phòng.

2.3 Bảng cỡ dây theo từng tuyến

Bảng dưới đây là cách chia quen thuộc bên em hay dùng.

Anh chị lấy làm điểm xuất phát khi bàn với thợ điện, còn con số cuối cùng vẫn phải tính theo thiết bị thật và chiều dài thật của khu.

Điểm cần nhớ là cỡ nhỏ dần về phía cuối.

Và mỗi cỡ phải đi kèm một mức cắt tương ứng.

Tuyến Gánh phần nào Hướng chọn cỡ
Tuyến tổng vào bảng chính Toàn bộ khu Cỡ lớn nhất, chọn rộng tay
Tuyến lên từng tầng Các phòng của một tầng Cỡ trung gian
Nhánh vào phòng đơn Đèn, quạt, ổ cắm Cỡ phổ thông
Nhánh thiết bị sinh nhiệt Bình đun nước nóng Nâng một bậc, đi riêng
Nhánh đèn hành lang Đèn và quạt thông gió Cỡ nhỏ nhất
Lòng quán nhìn dọc với các khoang hai bên
Khu dùng chung nên tách thành một nhóm nhánh riêng

3. Những Yếu Tố Làm Thay Đổi Con Số

3.1 Chiều dài tuyến

Dây càng dài thì điện áp cuối tuyến càng thấp.

Hiện tượng này gọi là sụt áp, và nó rõ nhất ở phòng xa bảng điện nhất. Người ở phòng đó sẽ thấy đèn hơi tối hơn và thiết bị chạy yếu hơn vào giờ cao điểm.

Tuyến dài thì nâng cỡ dây lên một bậc.

Đo chiều dài thật trên mặt bằng, đừng ước theo số phòng.

3.2 Cách đi dây trong ống

Nhiều sợi nằm chung một ống thì tỏa nhiệt kém hơn.

Dây nóng lên mà không thoát được nhiệt thì khả năng tải giảm xuống. Vì vậy ống chật ảnh hưởng tới con số cỡ dây chứ không chỉ ảnh hưởng tới việc kéo dây.

Chừa đủ chỗ trống trong ống ngay từ đầu.

Xem thêm ống luồn dây điện cho khu nhiều phòng chọn cỡ nào.

3.3 Thiết bị sinh nhiệt trong phòng

Thiết bị sinh nhiệt ăn dòng lớn hơn hẳn phần còn lại.

Một chiếc bình đun nước nóng có thể bằng cả chục bóng đèn cộng lại, và nó chạy liên tục trong khoảng thời gian dài. Đây là lý do nó cần một nhánh riêng.

Nhánh riêng thì nâng cỡ dây lên một bậc.

Cách này cũng giúp cắt riêng khi cần sửa.

Dãy khoang ngủ trong phòng cho thuê
Nhánh vào phòng tính theo thiết bị chứ không theo diện tích

4. Cỡ Dây Phải Khớp Với Thiết Bị Bảo Vệ

4.1 Thiết bị cắt bảo vệ dây chứ không bảo vệ tải

Đây là điểm hay bị hiểu nhầm.

Mức cắt được chọn để dòng không vượt quá khả năng của đường dây phía sau nó. Nghĩa là con số đó phải đi cùng với tiết diện dây dẫn chứ không chọn riêng.

Chọn hai thứ cùng lúc trên bản vẽ.

Một bên đúng mà một bên sai thì cả cặp vẫn sai.

4.2 Dây nhỏ với mức cắt lớn là cặp nguy hiểm nhất

Cặp này để lại hậu quả khó thấy.

Dây đã nóng gần tới giới hạn mà thiết bị vẫn chưa cắt, vì mức cắt đặt cao hơn khả năng của dây. Đường dây cứ nóng dần trong tường mà không có dấu hiệu nào ra ngoài.

Kiểm lại cặp này ở mọi nhánh khi nghiệm thu.

Nhất là với nhánh được sửa thêm sau khi đã hoàn thiện.

4.3 Nâng cấp sau này phải nâng cả cặp

Nhiều khu mở rộng thêm phòng sau một thời gian.

Lúc đó thợ hay thay thiết bị cắt lên mức cao hơn cho đỡ nhảy, nhưng giữ nguyên dây cũ. Đây là cách tạo ra đúng cặp nguy hiểm vừa nói ở trên.

Nâng mức cắt thì phải xem lại cỡ dây.

Nếu dây không đổi được thì giữ nguyên mức cắt cũ.

Khoang ngủ có ổ cắm và đèn riêng
Ổ cắm trong khoang nên kéo tuyến riêng từ bảng điện

5. Thi Công Và Nghiệm Thu Phần Dây

5.1 Chừa sợi mồi trong ống

Sợi mồi là thứ cứu anh chị về sau.

Để sẵn một sợi dây trơn trong ống thì lần cần thêm tuyến chỉ việc buộc vào rồi kéo. Không có nó thì phải đục tường, dù ống bên trong vẫn còn trống.

Việc này gần như không tốn thêm gì.

Nhắc thợ ngay khi bắt đầu đi ống.

5.2 Sờ thử dây vào giờ cao điểm

Cách kiểm đơn giản nhất là dùng tay.

Chọn buổi tối khi cả khu cùng dùng điện, rồi sờ vào mặt bảng điện và phần dây lộ ra. Ấm nhẹ là bình thường, nóng tới mức khó chịu thì phải xem lại.

Kiểm vào mùa nóng thì rõ hơn mùa mát.

Ghi lại kết quả vào hồ sơ bàn giao.

Dấu hiệu Nguyên nhân thường gặp Việc nên làm
Đèn phòng cuối tuyến hơi tối Sụt áp do tuyến dài Nâng cỡ dây tuyến đó
Bảng điện nóng vào buổi tối Dây thiếu cỡ hoặc nối lỏng Siết lại và đo dòng
Nhánh hay nhảy giờ cao điểm Gộp quá nhiều tải một nhánh Tách nhánh
Vỏ dây ngả màu tại đầu nối Đầu nối tiếp xúc kém Làm lại đầu nối
Thiết bị chạy yếu khi nhiều người dùng Tuyến tổng thiếu cỡ Xem lại tuyến tổng

5.3 Đánh số và ghi nhãn từng tuyến

Nhãn giúp người sau không phải dò lại.

Mỗi nhánh dán một nhãn ghi rõ nó cấp cho phòng nào và cỡ dây bao nhiêu. Khi có sự cố thì người vận hành tìm đúng cần gạt trong vài giây.

Dán nhãn bền, không dùng giấy viết tay.

Chụp ảnh bảng điện lưu vào hồ sơ.

Mặt vách khoang ngủ đã hoàn thiện
Dây nằm trong vách nên phải chốt cỡ trước khi đóng kín

6. Lỗi Hay Gặp Khi Chọn Cỡ Dây

6.1 Dùng một cỡ cho toàn khu

Cách này nghe có vẻ đơn giản và an toàn.

Thực tế thì nó vừa thừa ở nhánh đèn vừa thiếu ở tuyến tổng. Phần thừa làm đội chi phí vật tư, còn phần thiếu thì nằm đúng chỗ quan trọng nhất.

Chia theo tầng nhánh ngay từ bản vẽ.

Thợ quen việc sẽ tự đề xuất nếu anh chị hỏi tới.

6.2 Tính theo diện tích thay vì theo thiết bị

Diện tích phòng không nói lên mức tiêu thụ.

Một khoang ngủ nhỏ nhưng có máy sưởi vẫn ăn dòng hơn một phòng rộng chỉ có đèn và quạt. Liệt kê thiết bị ra giấy mới là cách tính đúng.

Hỏi rõ khu có dự tính lắp thêm gì không.

Tính luôn phần dự phòng cho thiết bị thêm về sau.

6.3 Nối thêm tuyến bằng cách đấu nhảy

Đấu nhảy từ ổ cắm này sang ổ cắm khác rất tiện lúc làm.

Nhưng mỗi điểm nối là một chỗ tiếp xúc có thể lỏng dần. Chuỗi dài nhiều điểm nối thì phần cuối vừa yếu vừa khó tìm khi có sự cố.

Kéo tuyến riêng từ bảng điện cho từng nhánh.

Xem thêm ổ cắm và đường điện trong khoang sleepbox.

Góc phòng đặt khoang ngủ cho thuê
Chừa sợi mồi trong ống để sau này kéo thêm tuyến

7. Chuẩn Bị Trước Cho Việc Mở Rộng

7.1 Tính dư cho tuyến tổng ngay từ đầu

Khu cho thuê thường thay đổi sau vài năm.

Chủ đầu tư lắp thêm thiết bị cho khu chung, hoặc chia lại phòng thành nhiều đầu hơn. Tuyến tổng tính vừa khít với hiện tại sẽ thành chỗ nghẽn khi đó.

Tính dư ở tuyến tổng là khoản đáng bỏ ra.

Các nhánh phía sau thì thay dễ hơn nhiều.

7.2 Chừa chỗ trống trong bảng điện

Bảng điện lắp kín chỗ thì không thêm được nhánh nào.

Chừa sẵn vài vị trí trống giúp việc mở rộng sau này chỉ mất một buổi. Nếu bảng đã đầy thì phải thay cả bảng, kéo theo việc đấu lại toàn bộ.

Yêu cầu chừa chỗ ngay khi đặt bảng.

Phần chênh chi phí rất nhỏ.

7.3 Giữ hồ sơ đường dây cho người sau

Hồ sơ là thứ hay bị thất lạc nhất.

Sơ đồ tuyến, ảnh chụp lúc chưa trát tường và bảng ghi cỡ dây từng nhánh nên được cất cùng một chỗ. Người vận hành sau này sẽ đỡ phải dò lại bằng cách đục thử.

Lưu một bản điện tử và một bản giấy.

Bàn giao cùng lúc với chìa khoá.

Dãy khoang ngủ nhìn từ cửa vào
Sờ thử bảng điện vào giờ cao điểm khi nghiệm thu

Đường điện của khu nhiều phòng chia thành ba tầng nhánh, và mỗi tầng cần một cỡ dây riêng thay vì dùng chung một con số cho cả khu. Tiết diện dây dẫn phải chọn cùng lúc với mức cắt của thiết bị bảo vệ, có xét thêm chiều dài tuyến và số sợi nằm chung ống. Chừa sợi mồi trong ống, chừa chỗ trống trong bảng điện, dán nhãn từng nhánh và giữ lại sơ đồ để lần mở rộng sau không phải dò lại từ đầu.

Câu hỏi thường gặp

Có thể dùng chung một cỡ dây cho cả khu không?

Không nên. Dùng chung thì nhánh đèn thừa còn tuyến tổng thiếu, mà phần thiếu lại rơi đúng vào chỗ quan trọng nhất. Chia cỡ theo từng tầng nhánh ngay từ bản vẽ sẽ hợp lý hơn.

Tuyến dài bao nhiêu thì phải nâng cỡ?

Không có một mốc chung cho mọi khu, vì còn phụ thuộc dòng tải trên tuyến đó. Cách làm quen thuộc là đưa chiều dài thật và danh sách thiết bị cho thợ điện để họ tính ra con số.

Phòng cuối dãy đèn hơi tối thì do đâu?

Thường là sụt áp trên tuyến dài. Nếu các phòng gần bảng điện vẫn bình thường thì gần như chắc chắn là vậy. Cách xử lý là nâng cỡ dây cho tuyến đó hoặc chia lại thành hai tuyến.

Nâng thiết bị cắt lên mức cao hơn có được không?

Chỉ được khi đường dây phía sau chịu nổi mức mới. Nâng mức cắt mà giữ nguyên dây cũ là cách tạo ra tình huống dây nóng mà thiết bị vẫn chưa cắt, nên tránh hẳn.

Khu đang cho thuê có đi thêm tuyến được không?

Được nếu ống luồn còn chỗ và có sợi mồi để kéo. Trường hợp ống đã chật thì đi tuyến nổi dọc hành lang, cách này nhanh và không ảnh hưởng tới người đang ở trong phòng.

Thông tin liên hệ

Vnsleepbox – Thi công, thiết kế, nội thất trọn gói

☎️ Hotline: 0888 883 777
🌐 Website: https://vnsleepbox.com/
📍 Youtube: https://www.youtube.com/@vnsleepbox
📍 Facebook: https://www.facebook.com/vnsleepbox
📍 Tiktok: https://www.tiktok.com/@vnsleepbox

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Contact Me on Zalo
097 868 4664